در حین انجام تمرینات ورزشی و با عملکرد ارگانهای بدن و سوخت و ساز سلولها، علاوه بر مصرف آب سلولها و خروج بخار آب بیشتر از طریق بازدم، حرارت بدن بالا میرود که بدن با ایجاد تعریق سعی در پایین آوردن این حرارت می کند.
پس تا اینجا روشن شد که در هنگام ورزش چگونه از آب موجود در بدن کاسته میشود. اگر در اثر کم آبی حدود ۲% از وزن بدن کاسته شود بدن دچار افت انرژی و کاهش کیفیت عملکرد به میزان ۱۰ الی ۲۰ درصد میشود.
در حالتهای شدیدتر نیز میتواند منجر به تهوع، سردرد، بی حالی و ضعف شود. با کاهش آب بدن، حجم خون کم شده و خون غلیظ تر میشود، در نتیجه کیفیت گردش خون کافی شده و اکسیژن و سایر مواد غذایی به خوبی به ارگانهای هدف نمیرسند و اینگونه است که از توانایی ورزشکار کاسته می شود.
ضمن اینکه بر اساس همین اتفاق قلب مجبور میشود تعداد ضربان خود را افزایش داده و خون را با قدرت بیشتری پمپاژ کند. آب حجم زیادی از بدن را تشکیل می دهد.
فرد وقتی که شروع به ورزش کردن می کند، این مایع در بدنش مصرف می شود و یا از طریق عرق کردن از بدن او خارج می شود، به همین علت او باید میزان آب بدن خود را در حد ثابتی نگاه دارد.
همانند کره خاک، بخش مهمی از بدن انسان را نیز آب تشکیل داده و همان طور که آب مایه حیات همه موجودات کره زمین است، در بدن انسان نیز بعد از اکسیژن، مهمترین و حیاتی ترین عنصر حیات تلقی می شود.
آب حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بدن انسان را تشکیل داده است و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد خون را نیز آب تشکیل می دهد. مشاهده می شود که آب تا چه حد در بقای انسان همچون سایر موجودات، حیاتی است.
انسان بدون غذا چند هفته زنده می ماند اما بدون اکسیژن چند دقیقه و بدون آب فقط چند روز. کمبود آب می تواند تغییرات محسوسی در فرآیند جسمی و ذهنی افراد ایجاد کند و این موضوع بویژه برای کسانی که ورزش می کنند بسیار حساس تر و حیاتی تر است. بسیاری از مواقع مشاهده می شود که ورزشکاران در طول فعالیت بدنی خود از آب کمی استفاده می کنند و با این عمل موجب از دست رفتن آب موجود در بدن می شوند.
این موضوع موجب می شود که نحوه انجام فعالیت ورزشکاران نیز ضعیف تر و کمتر شود. کارشناسان طب ورزشی می گویند که کاهش آب بدن حین فعالیت ورزشی موجب خستگی، گرفتگی عضلات، استرس و گرمازدگی می شود که این عوامل در افت عملکرد ورزشی فرد نیز دارد.
میزان مصرف آب در فعالیت ورزشی
این که در طول ورزش آب بخوریم به چند فاکتور بستگی دارد. اولا چه مدت زمانی ورزش می کنید، چقدر آن ورزش سنگین است و در چه دمایی ورزش می کنید. همه اینها بر میزان مایعی که از طریق عرق از دست می دهید تاثیر می گذارد. قبل از تمرین: ۲ ساعت قبل از تمرین ۳ فنجان آب بنوشید. نصف تا یک لیوان نیز بلافاصله قبل از تمرین. در حین تمرین: در حین تمرین بایستی هر ۲۰ تا ۱۵ دقیقه به اندازه یک لیوان آب بنوشید.
هرچند این موضوع در ابتدا کمی سخت به نظر می رسد با گذشت چند هفته بدن شما به این موضوع عادت می کند. بعد از تمرین: پس از تمرین بدن به علت تعریق به آب نیاز دارد تا آب از دست رفته در حین تمرین را جبران کند.
به ازای هر کیلوگرم وزنی که بعد از تمرین کم می کنید یک فنجان آب بنوشید. معمولا” در هوای گرم و مرطوب به آب بیشتری نیاز دارید اما به خاطر داشته باشید که کم آبی حتی در هوای سرد نیز رخ می دهد چرا که شما آب زیادی را از راه تعریق و تنفس از دست می دهید.
پس در هوای بسیار سرد نیز به میزان کافی آب بنوشید حتی اگر تشنه نیستید. کالج پزشکی ورزشی آمریکا پیشنهاد می کند که مایعات در دمایی بین ۵۹ تا ۷۲ درجه فارنهایت برای جایگزینی بهینه نوشیده شوند.
چرا باید هنگام ورزش آب نوشید؟
در حین انجام تمرینات ورزشی و با عملکرد ارگانهای بدن و سوخت و ساز سلولها، علاوه بر مصرف آب سلولها و خروج بخار آب بیشتر از طریق بازدم، حرارت بدن بالا میرود که بدن با ایجاد تعریق سعی در پایین آوردن این حرارت می کند.
پس تا اینجا روشن شد که در هنگام ورزش چگونه از آب موجود در بدن کاسته میشود. اگر در اثر کم آبی حدود ۲% از وزن بدن کاسته شود بدن دچار افت انرژی و کاهش کیفیت عملکرد به میزان ۱۰ الی ۲۰ درصد میشود.
در حالتهای شدیدتر نیز میتواند منجر به تهوع، سردرد، بی حالی و ضعف شود. با کاهش آب بدن، حجم خون کم شده و خون غلیظ تر میشود، در نتیجه کیفیت گردش خون کافی شده و اکسیژن و سایر مواد غذایی به خوبی به ارگانهای هدف نمیرسند و اینگونه است که از توانایی ورزشکار کاسته می شود.
ضمن اینکه بر اساس همین اتفاق قلب مجبور میشود تعداد ضربان خود را افزایش داده و خون را با قدرت بیشتری پمپاژ کند.
تاثیر مصرف آب در تمرینات ورزشی
آب حجم زیادی از بدن را تشکیل می دهد. فرد وقتی که شروع به ورزش کردن می کند، این مایع در بدنش مصرف می شود و یا از طریق عرق کردن از بدن او خارج می شود، به همین علت او باید میزان آب بدن خود را در حد ثابتی نگاه دارد.
همانند کره خاک، بخش مهمی از بدن انسان را نیز آب تشکیل داده و همان طور که آب مایه حیات همه موجودات کره زمین است، در بدن انسان نیز بعد از اکسیژن، مهمترین و حیاتی ترین عنصر حیات تلقی می شود.
آب حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بدن انسان را تشکیل داده است و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد خون را نیز آب تشکیل می دهد. مشاهده می شود که آب تا چه حد در بقای انسان همچون سایر موجودات، حیاتی است.
انسان بدون غذا چند هفته زنده می ماند اما بدون اکسیژن چند دقیقه و بدون آب فقط چند روز. کمبود آب می تواند تغییرات محسوسی در فرآیند جسمی و ذهنی افراد ایجاد کند و این موضوع بویژه برای کسانی که ورزش می کنند بسیار حساس تر و حیاتی تر است.
بسیاری از مواقع مشاهده می شود که ورزشکاران در طول فعالیت بدنی خود از آب کمی استفاده می کنند و با این عمل موجب از دست رفتن آب موجود در بدن می شوند. این موضوع موجب می شود که نحوه انجام فعالیت ورزشکاران نیز ضعیف تر و کمتر شود.
کارشناسان طب ورزشی می گویند که کاهش آب بدن حین فعالیت ورزشی موجب خستگی، گرفتگی عضلات، استرس و گرمازدگی می شود که این عوامل در افت عملکرد ورزشی فرد نیز بسیار موثر است.
یاریزان | نقش آب در عملکرد ورزشکاران
دکتر مجتبی خانسوز | دکترای فیزیولوژی ورزشی
